Kiểm Nghiệm Mỹ Phẩm Là Gì? Quy định Và Quy Trình 4 Bước Mới Nhất 2026

Kinh doanh mỹ phẩm không chỉ đơn thuần là tạo ra sản phẩm tốt mà còn phải đảm bảo tính pháp lý vững chắc. Trong đó, kiểm nghiệm mỹ phẩm là “tấm vé thông hành” bắt buộc để sản phẩm của bạn được phép lưu hành hợp pháp trên thị trường. Vậy quy trình này thực chất là gì và doanh nghiệp cần lưu ý điều gì trước thềm năm 2026?

Nội dung chính

Kiểm nghiệm mỹ phẩm là gì?

Kiểm nghiệm mỹ phẩm là quá trình phân tích và thử nghiệm sản phẩm trong phòng thí nghiệm đạt chuẩn nhằm đánh giá mức độ an toàn, chất lượng và sự phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành. Nói một cách đơn giản, đây là bước “kiểm tra kỹ thuật” cuối cùng trước khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Kết quả của quá trình này là phiếu kiểm nghiệm (Certificate of Analysis – CoA). Đây là tài liệu chứng minh sản phẩm đã được kiểm soát an toàn về các chỉ tiêu lý hóa, vi sinh và kim loại nặng. Phiếu này là thành phần bắt buộc trong hồ sơ công bố mỹ phẩm nộp lên Sở Y tế hoặc Cục Quản lý Dược.

Phân biệt khái niệm quan trọng:

Kiểm nghiệm: Là hoạt động thử nghiệm kỹ thuật (thực hiện tại phòng Lab).
Công bố mỹ phẩm: Là thủ tục pháp lý (nộp hồ sơ xin phép cơ quan nhà nước)

Tại sao kiểm nghiệm mỹ phẩm là bắt buộc?

Nhiều cá nhân kinh doanh thường xem nhẹ bước này, nhưng thực tế, việc bỏ qua kiểm nghiệm mang lại rủi ro rất lớn.

Bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng

Mỹ phẩm là sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với da, mắt, môi và tóc. Nếu sản phẩm chứa vi khuẩn, nấm mốc hoặc kim loại nặng (Chì, Thủy ngân) vượt ngưỡng cho phép, nó có thể gây kích ứng, nhiễm trùng hoặc để lại di chứng lâu dài cho người dùng.

Tuân thủ pháp luật Việt Nam

Theo Thông tư 06/2011/TT-BYT (và các sửa đổi bổ sung trong Thông tư 34/2025/TT-BYT áp dụng từ 01/01/2025), tất cả mỹ phẩm trước khi đưa ra thị trường đều phải có kết quả kiểm nghiệm từ phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO 17025.

Gia tăng uy tín và cạnh tranh

Một phiếu kiểm nghiệm rõ ràng sẽ giúp thương hiệu của bạn:

Dễ dàng đưa hàng vào các hệ thống siêu thị, nhà thuốc, spa hay clinic.
Tăng niềm tin tuyệt đối nơi khách hàng.
Tránh bị phạt hành chính từ 20-30 triệu đồng và buộc thu hồi sản phẩm nếu bị cơ quan chức năng kiểm tra.

Các chỉ tiêu kiểm nghiệm bắt buộc

Không phải cứ mang sản phẩm đi “kiểm tra” là xong. Bạn cần biết rõ sản phẩm của mình cần kiểm những gì. Theo quy định, có các nhóm chỉ tiêu sau:

Loại chỉ tiêu	Chi tiết	Áp dụng cho
BẮT BUỘC	Kim loại nặng: Chì, Thủy ngân, Asen…	Tất cả sản phẩm
BẮT BUỘC	Vi sinh vật: Tổng số vi khuẩn, nấm men, nấm mốc, vi khuẩn gây bệnh (Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa…)	Tất cả sản phẩm
Khuyến nghị	Cảm quan: Màu sắc, trạng thái, mùi hương, độ pH	Kem, lotion, gel…
Khuyến nghị	Chất cấm/hạn chế: Corticoid, Parabens…	Kem dưỡng, serum
Khuyến nghị	Hiệu quả: Cấp ẩm, chỉ số chống nắng (SPF)	Sản phẩm có tuyên bố công dụng (claim)
Khuyến nghị	Kích ứng: Kích ứng da, mắt	Sản phẩm dùng cho da nhạy cảm/mắt

Lưu ý quan trọng: Nếu bao bì hoặc quảng cáo của bạn có các tuyên bố (claim) như “Chống nắng SPF 50”, “Làm trắng da”, hay “Cấp ẩm 24h”, bạn bắt buộc phải kiểm nghiệm hiệu quả thực tế để chứng minh các tuyên bố đó là đúng sự thật.

Quy trình kiểm nghiệm mỹ phẩm chuẩn 4 bước

Để tránh mất thời gian và tiền bạc, doanh nghiệp nên tuân thủ quy trình sau:

Bước 1: Chuẩn bị và lấy mẫu

Bạn cần chuẩn bị mẫu sản phẩm hoàn thiện. Mẫu phải đại diện cho lô sản xuất, được đựng trong bao bì sạch, kín để tránh nhiễm khuẩn từ môi trường. Nhãn mẫu cần ghi rõ: Tên sản phẩm, ngày sản xuất, hạn sử dụng và thành phần.

Bước 2: Chọn phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn

Không phải phòng thí nghiệm nào cũng có giá trị pháp lý. Bạn bắt buộc phải chọn đơn vị đạt chuẩn ISO 17025 được Bộ Y tế chỉ định. Kết quả từ các đơn vị không đạt chuẩn sẽ bị Sở Y tế từ chối khi làm hồ sơ công bố.

Bước 3: Gửi mẫu và phân tích

Sau khi gửi mẫu kèm phiếu yêu cầu kiểm nghiệm, phòng Lab sẽ tiến hành phân tích theo các phương pháp tiêu chuẩn (như quy định của ASEAN hoặc ISO). Thời gian chờ đợi thường từ 5-7 ngày làm việc.

Bước 4: Nhận phiếu kiểm nghiệm

Sau khoảng 7-10 ngày (tính cả thời gian gửi và nhận), bạn sẽ nhận được phiếu kết quả. Đây là tài liệu quan trọng dùng để:

Làm hồ sơ công bố mỹ phẩm.
Lưu hồ sơ PIF (Product Information File).
Trình diện khi cơ quan quản lý kiểm tra hậu kiểm.

5 điều cần biết trước khi đi kiểm nghiệm

Dưới đây là những kinh nghiệm thực tế giúp bạn tránh sai sót:

Hiệu lực của phiếu: Phiếu kiểm nghiệm không có “hạn sử dụng” cố định theo ngày tháng, nhưng nó chỉ có giá trị cho công thức đó. Nếu bạn thay đổi thành phần hoặc nhà máy sản xuất, bạn phải kiểm nghiệm lại từ đầu.
Chi phí: Giá kiểm nghiệm phụ thuộc vào số lượng chỉ tiêu. Hãy liên hệ trực tiếp phòng Lab để có báo giá chính xác nhất.
Sai lầm thường gặp: Nhiều người chỉ kiểm một phần chỉ tiêu (ví dụ chỉ kiểm Chì mà quên Thủy ngân) dẫn đến việc phiếu không đủ điều kiện công bố. Hoặc sai lầm tai hại hơn là nghĩ rằng “có phiếu kiểm nghiệm là được bán ngay” – thực tế bạn còn cần số công bố (CFS).
Thời điểm kiểm nghiệm: Phải thực hiện trước khi công bố và đưa sản phẩm ra thị trường.
Quy trình tiếp theo: Sau khi có kết quả Đạt -> Làm hồ sơ công bố -> Nộp Sở Y tế -> Chờ khoảng 15 ngày -> Nhận số công bố -> Được phép kinh doanh.

Những thay đổi quan trọng trong năm 2026

Từ ngày 01/01/2025, Thông tư 34/2025/TT-BYT sẽ chính thức có hiệu lực với nhiều quy định siết chặt hơn:

Hồ sơ PIF: Yêu cầu cập nhật và lưu trữ nghiêm ngặt hơn.
Nhãn sản phẩm: Phải ghi rõ ràng, minh bạch về thành phần và cảnh báo an toàn.
Hậu kiểm: Cơ quan chức năng sẽ tăng cường lấy mẫu trên thị trường để kiểm tra đột xuất.

Do đó, các doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ hồ sơ và kết quả kiểm nghiệm của mình ngay từ bây giờ.

MP Cosmetic – Đối tác gia công uy tín 20 năm kinh nghiệm

Hiểu rằng các thủ tục pháp lý như kiểm nghiệm và công bố là rào cản lớn với nhiều thương hiệu, MP Cosmetic không chỉ là đơn vị gia công mà còn là người bạn đồng hành pháp lý.

Với 20 năm kinh nghiệm và nhà máy đạt chuẩn ISO, chúng tôi cam kết:

Tư vấn miễn phí chỉ tiêu kiểm nghiệm tối ưu chi phí và đúng luật.
Hỗ trợ chuẩn bị mẫu đạt chuẩn.
Kết nối trực tiếp với các trung tâm kiểm nghiệm uy tín đạt chuẩn ISO 17025.
Hỗ trợ trọn gói hồ sơ công bố sau khi có kết quả.

Kết luận

Kiểm nghiệm mỹ phẩm là bước nền tảng để xây dựng một thương hiệu mỹ phẩm bền vững và uy tín. Đừng để những thiếu sót về pháp lý làm ảnh hưởng đến công việc kinh doanh của bạn.

Xem thêm: